piątek, 18.05.2012 r.
Jak trafić na cisa Donnersmarcka, chyba najsłynniejsze drzewo w województwie śląskim? Gdzie znaleźć największe i najstarsze dęby w Kaletach, które pamiętają czasy świetności śląskiej puszczy? Jeżeli tego jeszcze nie wiesz, wybierz się na spacer jedną ze ścieżek przyrodniczo-dydaktycznych. Ich oznaczenie i wydanie przewodnika po nich dofinansował Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
Pierwsza ścieżka została wytyczona w tym roku przez Urząd Miejski w Kaletach oraz Nadleśnictwo Świerklaniec. Ze względu na długość — około 22 km — najlepiej przebyć ją rowerem. Początku należy szukać w Jędrysku przy ul. Mickiewicza. Zatacza ona pętlę poprzez Lubocz, Mikołeskę, okolice Pniowca, by powrócić do Jędryska na ul. Rymera.
Spośród 9 przystanków ścieżki najciekawszy jest Cis Donnersmarcka. "Drzewo jest w dość dobrej kondycji zdrowotnej, pomimo uschniętego wierzchołka i rozległej martwicy w dolnej części pnia. Obecnie jego obwód wynosi około 214 cm przy wysokości 16 m. Cis Donnersmarcka znany był już niemieckim botanikom na przełomie XIX i XX w, lecz do końca minionego stulecia pozostawał drzewem nieznanym. Wyrósł ok. 500 lat temu pośród rozległej i przepastnej Puszczy Śląskiej. Przez kolejne stulecia ulegała ona intensywnej eksploatacji i przekształceniu, zmniejszyła się jej powierzchnia, podzielono ją na małe kompleksy leśne, wycięto wartościowe drzewostany. Cis Donnersmarcka jednak przetrwał ten okres i dotrwał do XXI wieku, nawet pomimo że drzewo to rosło w niewielkiej odległości od GOP (m.in. Zakładu Papierniczego w Kaletach, Huty Cynku w Miasteczku Śląskim, Czarnej Huty w Tarnowskich Górach). Zaakcentować tu trzeba jednak postawę właściciela lasów świerklanieckich. Książę Donnersmarck nakazał podjęcie działań ochronnych względem leciwego cisa prawdopodobnie na wniosek książęcych leśników. Aby powstrzymać niebezpieczeństwo przechylenia się drzewa, założono na powierzchni ziemi w odległości około 1,5m od pnia — łukowato wygiętą szynę. Miała ona przytrzymywać bryłę korzeniową cisa w miejscu wyraźnego wybrzuszenia podłoża, spowodowanego podrywaniem się ku górze korzeniami. Ponadto na drzewie umocowano linę, zakotwiczoną drugim końcem w ziemi, miała uchronić cis przed wywrotem. Do dziś pod cisem można oglądać tę szynę, a w jego koronie wprawne oko może dojrzeć fragment liny, który pozostał po zerwaniu w koronie drzewa" — czytamy w przewodniku.
Cis Donnersmarcka wygrał konkurs na najgrubsze drzewo Lasów Państwowych, ogłoszony w 2001 r. przez redakcję miesięcznika "Przegląd leśniczy".
Krótsza, bo licząca 3 kilometry długości, jest ścieżka dydaktyczno-przyrodnicza "Aleja dębów" w Truszczycy. Jej główną atrakcją są zabytkowe dęby szypułkowe, szacowane na 300 do 600 lat. Według lokalnej legendy w 1683 r. Aleją dębową przechodziła armia polska pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego zmierzająca z odsieczą na Wiedeń.
Tak właściwie są tutaj 4 aleje, bo prócz głównej znajdziemy jeszcze 3 boczne, prowadzące w głąb lasu. Łącznie rośnie przy nich 40 zabytkowych drzew, na długości 1500 metrów. "Największe i najstarsze dęby, możemy znaleźć tuż przed Truszczycą, obok starej zapory wodnej na rzece Mała Panew. Rosną tutaj cztery, również 600-letnie okazy, których obwody mają od 4,5 metrów do 6,5 metrów. Szczególnie ciekawe i przykuwające uwagę są drzewa o pustych pniach, gdzie wnęki stały się tak wielkie, że można by spokojnie wejść do ich wnętrza. Obok dębów znajdują się jeszcze dwa, dosyć sporych rozmiarów głazy narzutowe. Ostatnie zabytkowe dęby znajdziemy w okolicy leśniczówki. Rośnie tam 8 drzew, których obwód wynosi od 2,9 metrów do 4,5 metrów, najprawdopodobniej liczą sobie po 300 lat." — podano w przewodniku.
Dofinansowanie obejmowało również oznaczenie i opisanie znanej już czytelnikom "Gwarka" "Zielonej pętli" prowadzącej wokół stawów w Zielonej.
Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
| nowe zdjęcia | |
| nowe wpisy na blogach | |
| video - więcej na www.gwarek.tv |
projekt: emotstudio.eu; wykonanie: pixelirium.pl