Dosłownie wyraz fonograf oznaczać może dowolne urządzenie służące do zapisu dźwięku, jednak zazwyczaj używa się go na określenie konstrukcji Thomasa Edisona. Edison zademonstrował swój wynalazek 29 listopada 1877 r. a opatentował go 19 lutego 1878 r. Na radzinkowskim fonografie znajduje się tabliczka wyliczająca wszystkie patenty co do wyprodukowanego urządzenia. Edison był nie tylko jednym z najbardziej znanych i twórczych wynalazców na świecie, ale także doskonale radził sobie jako przedsiębiorca. Wiele kontrowersji wzbudzały jego metody egzekwowania swoich praw patentowych.

W fonografie dźwięk zapisywany był pionowo na wałku i odtwarzany za pomocą igły. W Radzionkowie znajdują się woskowe wałki służące do zapisywania dźwięku. Późniejsze gramofony używały dysków z poziomymi rowkami; podejście to nie jest technicznie lepsze ani gorsze - rozwinęło się, ponieważ nie było chronione patentem Edisona i ponieważ dyski (płyty) były łatwiejsze i tańsze w produkcji, gdyż można było do tego celu używać prasy.

Artykuł ukazał się w "Gwarku" z 17 lipca 2007 roku.